| 0 reacties

tags: Kinderen/jongeren en scheiding, Loyaliteit

Te snel ‘ouder’ worden; over het gevaar van parentificatie

Ik zie hem nog voor me. Jim. Een jochie van vijf met prachtige krullen en grote bruine ogen. Hij had een taalachterstand. Dat was de reden waarom zijn juf me bijna 20 jaar geleden vroeg of ik, in mijn functie als schoolbegeleider, een keer wilde komen observeren in de kleuterklas. We kwamen er achter dat er veel meer problemen speelden. Jim woonde alleen met zijn moeder. Een moeder die zelf veel problemen had. Als zijn moeder te ziek was om boodschappen te doen werd hij in zijn eentje naar het winkelcentrum gestuurd. Wanneer zijn moeder ’s ochtends niet in staat was hem te helpen, dan kleedde hij zich helemaal zelf aan en liep dan naar school. Vaak met een lege maag.

Geen kind meer mogen zijn; parentificatie

Het was de eerste keer dat ik in mijn werk te maken kreeg met parentificatie. Een kind krijgt bewust of onbewust de rol van ouder (Engels: parent) toebedeeld. Het kind kan of mag niet langer kind zijn. Het wordt niet verzorgd, maar moet de ouder of broertjes en zusjes verzorgen. Er worden dingen van een kind gevraagd, die niet des kinds zijn. Dat is voor een korte tijd misschien niet een ramp, maar als een kind gedurende langere tijd een ouderrol krijgt toebedeeld is dat niet gezond. Het kan zelfs tot op volwassen leeftijd veel problemen geven.

Het gevaar van parentificatie bij een scheiding

Na een scheiding loert ook het gevaar van parentificatie. Er verandert veel in de thuissituatie. In de nieuwe situatie worden kinderen soms belast met ‘volwassenenzaken’: ze krijgen taken en verantwoordelijkheden, waarvoor ze veel te jong zijn.

‘Nu papa er niet is om jou en je zusje naar school te brengen, moet jij haar maar naar de klas brengen. Ik moet nu naar mijn werk en heb geen tijd’, zegt een moeder tegen haar 7-jarige dochter.

Het komt ook wel voor dat kinderen de gesprekspartner van de ouder worden. Ze krijgen verhalen te horen die eigenlijk niet voor hun kinderoren bestemd zijn.

‘Die moeder van jou ging al met haar nieuwe vriend naar bed toen ze nog met mij getrouwd was. Ze heeft me bedrogen’, vertelt vader aan zijn zoon van 8.

‘Ik kan nu geen nieuwe kleren voor je kopen, want je vader wil geen cent betalen. Maar ondertussen gaat hij met zijn vriendin en haar kinderen wel naar Eurodisney,’ legt moeder uit aan haar dochter van 10.

Rollen omgedraaid bij parentificatie

‘Toen was jij de vader en ik de moeder’ Wie heeft dit jonge kinderen nog nooit horen zeggen, terwijl ze aan het spelen zijn? Peuters en kleuters vinden het geweldig om (na) te doen wat ze volwassenen zien doen. Maar het blijft spel. Kinderen kunnen er ook ineens zat van zijn en weer uit hun rol stappen.

Wanneer ouders hun kind de rol van een volwassene toebedelen in het echte leven is het niet zo gemakkelijk voor een kind om te zeggen dat het geen zin meer heeft om die rol te spelen. Want een kind is altijd loyaal naar ouders en wil ze niet verdrietig maken of teleurstellen. Dus zal het kind dat doen wat wordt gevraagd.

Het is daarom aan de ouders om de rollen goed te verdelen en tegen hun kind te zeggen: ‘Toen was ik de ouder en jij het kind.’

De nieuwste blogs en nieuwsartikelen als eerste in uw mailbox?

Reacties

Nog geen reacties

Laat een reactie achter
  • Wordt niet openbaar gemaakt