Effecten van scheiding op kinderen

Wanneer ouders gaan scheiden heeft dat effect op de kinderen. Hieronder leest u welke effecten dat kunnen zijn. Of deze effecten daadwerkelijk van toepassing zijn op uw kinderen, is afhankelijk van het scheidingsproces.

Effecten op kinderen tussen de 0-2 jaar

  • Reageert op stress en spanning, door meer te huilen.
  • Het kind is extra kwetsbaar.  Kind voelt dat vaste ritmes veranderen.
  • Gemis van een tweede verzorgende ouder.
  • Kind vangt ook negatieve signalen van de ouder(s) op en associeert die op onbewust niveau met negatieve gevoelsbeleving over zichzelf en de ouder(s).
  • Kind krijgt niet de mogelijkheid om beide ouders in gelijke mate als ouder te beleven.
  • Ouder(s) zijn emotioneel minder beschikbaar, minder sensitief en minder responsief.
  • Hechtingsproces loopt risico.

Effecten op peuters 2-4 jaar

  • Minder kans om zich te kunnen identificeren met beide ouders in hun ouderrol.
  • Risico dat kind de reden van echtscheiding aan zichzelf relateert.
  • Ouders kampen zelf met moeite (angsten) om grip te krijgen op hun eigen wereld die net is ingestort. Deze angst beïnvloedt mogelijke typische angsten van de peuter.

Effecten op kleuters 4-6 jaar

  • Legt de schuld van de scheiding bij zichzelf.
  • Interpreteert het vertrek van ouder als persoonlijke afwijzing.
  • Boosheid wordt elders geuit.
  • Is bang om andere ouder ook te verliezen.
  • Valt vooral terug op fantasie en magisch denken.
  • Heeft veel vragen over de toekomst.

Effecten op kinderen tussen de 6-9 jaar

  • Kind maakt zich zorgen om ouder(s), gaat ouder tevreden stellen en zich aanpassen.
  • Prille identificatie met de ouder die het meest slachtoffer van de situatie is.
  • Risico op parentificatie (identificatie met de ouders).
  • Risico op slechte schoolprestaties als gevolg van een verstoring van het basale leerproces.
  • Eventueel schoolwisseling door echtscheiding/verhuizing midden in het basale leerproces.
  • Kind moet mogelijk stoppen met deelname aan clubs of hobby’s door financiële teruggang gezin.

Effecten op oudere basisschool kinderen 9-12 jaar

  • Zoekt compensatie buiten het gezin.
  • Verdriet en onbegrip omdat het ziet dat andere gezinnen nog wel intact zijn.
  • Voelt zich in de steek gelaten door ouder(s).
  • Kan scheiding rationeel wel begrijpen, maar emotioneel nog niet verwerken.
  • Verliest in geval van verhuizing vaste vriendjes.
  • Verliest door financiële teruggang deelname aan clubs, en dergelijke.

Effecten op jonge puber 12-14 jaar

  • Emotionele verwarring.
  • Wendt zich vervroegd af van het gezin.
  • Vertoont vooral problemen als ouder(s) nieuwe relatie aangaat.
  • Zoekt elders steun.
  • Zet zich heftig af zonder compensatie.
  • Sneller geneigd partij te kiezen, polarisatie.
  • Verandering in eigen ontluikende seksualiteit, of sneller of afhoudender.
  • Risico op horizontale relatievorming tussen ouder(s)-kind.
  • Minder sociale controle op het kind.
  • Sneller kans op afglijden.

Effecten op oudere puber 14-17 jaar

  • Schaamte.
  • Versterkte onzekerheid.
  • Boosheid.
  • Legt schuld bij de initiërende partij.
  • Versnelde losmaking van thuis.
  • Verlies van ontzag, respect voor ouders.
  • Aanpassingsproblemen.
  • Minder toezicht van ouders op de jongere.
  • Sneller afglijden.

Effecten op adolescent 17-20 jaar

  • Regressie.
  • Reactieformatie (bijvoorbeeld angst wegbluffen).
  • Overmatige aanpassing.
  • Compensatie.
  • Rationalisatie.
  • Ontkenning/verdringing.
  • Polarisatie.

Bron: Molen, H. van der, S. Perreijn en M. van den Hout (2007), 'Klinische psychologie: theorieën en psychopathologie'. Groningen, Wolters-Noordhoff.

De nieuwste blogs en nieuwsartikelen als eerste in uw mailbox?